Llifogydd Hanesyddol

Mae de Abermaw wedi dioddef o sawl digwyddiad llifogydd dros y blynyddoedd diwethaf, gyda dau ddigwyddiad yn sefyll allan – 2014 a 2020.

2014

Yn Ionawr 2014 daeth system gwasgedd isel o’r Iwerydd â ymchwyddiadau storm a thonnau pwerus i’n glannau. Wrth ychwanegu llanw uchel i hyn, gwelwyd amodau heriol iawn ar hyd lannau Cymru. Gwelwyd strwythurau atal llifogydd arfordirol yn cael eu herio i’r eithaf, gyda nifer yn cael eu difrodi. Mewn sawl lleoliad gwelwyd y tonnau yn trechu’r strwythurau gan achosi difrod i eiddo ar hyd yr arfordir.

Yn Abermaw, gwelwyd 12 eiddo o gwmpas yr harbwr yn dioddef o lifogydd mewnol: 6 preswyl a 6 masnachol. Roedd y rhan fwyaf o’r eiddo wedi eu lleoli ar Stryd yr Eglwys ac wedi eu gorlifo gan ddŵr môr wedi dod drosodd yng Ngerddi Cae Glas. Roedd y toiledau wrth yr harbwr hefyd wedi eu taro gan y llifogydd. Mae’r eiddo a effeithiwyd yn yr harbwr i gyd o fewn Ardal Rhybudd Llifogydd CNC.

2020

Difrodwyd y forglawdd bresennol yng Ngerddi Cae Glas yn ystod stormydd gaeaf 2020. Nid yw’r forglawdd bresennol yn darparu safon amddiffyn ddigonol i’r rhan yma o’r Dref, gyda’r safon amddiffyn yn gostwng ymhellach wrth ychwanegu effeithiau newid hinsawdd. Golygir hyn y bydd yr ardal yn dioddef o lifogydd cyson os nad oes unrhyw beth yn cael ei wneud i wella’r sefyllfa yn yr ardal. Mae’r difrod i’r wal bresennol wedi ei atal rhag gwaethygu drwy gynnwys creigiau o flaen y wal a drwy ddal y cerrig morglawdd gyda bagiau tywod.